دكتر عقيقى بخشايشي
934
چهارده نور پاك ( فارسي )
پايهء علمى زراره او در علم كلام و مسائل اعتقادى و استدلالى ، به قدرى ماهر و ورزيده بود كه متكلمان شيعه ، شاگردان مكتب او محسوب مى شدند . ( 1 ) زراره علاوه بر آنكه يك محدث بزرگ ، يك متكلم عاليقدر ، و يك فقيه برجسته بود ، شاعر و اديب با ذوقى نيز به شمار مى رفت و در مورد كلام هم ، كتابى دربارهء " جبر و اختيار " تأليف نموده بود . ( 2 ) او يكى از چهار نفرى است كه امام صادق ( عليه السلام ) ضمن ستايش آنها فرمود : " مكتب ما و احاديث پدرم را چهار نفر زنده كردند كه عبارتند از : زراره - معروف مكى - محمد بن مسلم - وبريد بن معاويه عجلى " . امام فرمود : " اگر اينان نبودند كسى از تعاليم دين و مكتب پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) بهره اى نداشت . اينها حافظان دين و امينان پدرم در بيان حلال و حرام و احكام دين بودند " . ( 3 ) پيشواى ششم در حديث ديگرى فرموده است : خداوند " زراره " را رحمت كند ، اگر " زراره " و امثال او نبودند احاديث پدرم از بين مى رفت . ( 4 ) روزى مرد شامى به حضور امام صادق ( عليه السلام ) رسيد و اعلام كرد براى مناظره با آن حضرت آمده است . مرد شامى بحثهاى مختلفى پيش كشيد و امام در هر بحثى او را به يكى از ياران خود كه در مجلس حاضر بودند ، ارجاع مى داد . وقتى كه مرد شامى از مسائل فقهى پرسيد امام صادق ( عليه السلام ) رو به زراره نموده ، فرمود : زراره ! تو با او بحث كن . آنگاه آن دو نفر شروع به بحث و مناظره كردند ، طولى نكشيد زراره مرد شامى را محكوم ساخت و وى به شكست خود اعتراف نمود ! ( 5 )
--> 1 . قاموس الرجال ج 4 ، ص 173 . 2 . مدرك گذشته ص 155 به نقل از رجال نجاشى . 3 . رجال كشى ص 125 ومؤلفو الشيعه في صدر الاسلام ص 51 . 4 . سيد حسن صدر ، مؤلفو الشيعه ص 51 . 5 . كشى اين جريان را در رجال خود ( ص 135 ) به تفصيل بيان نموده و قسمتى از آن كه شامل = + * * * + = مناظرهء مرد شامى با حمران بن اعين است در صفحات آينده خواهد آمد .